İshal
dışkının sulu ve sık
olması halidir. Sindirim
kanalının çok değişik
hastalıklarında ishal
ortaya çıkar. Dışkı çok
bol miktarda ve sulu ise
bu genellikle ince
barsak kökenli, az
miktarda, cıvık ve sık
ise kalın barsak
kökenlidir.
Akut gastroenterit en
sık görülen akut (kısa
süreli) ishal nedenidir.
Bakteri ya da virus
infeksiyonlarına bağlı
olarak gelişebilir. Yaz
aylarında sık görülür.
Hastalık önce karın
ağrısı ve kusma şeklinde
başlar, takibeden
saatlerde ishal başlar.
Bazen hem kusma hem de
ishalin çok fazla olması
nedeniyle belirgin su ve
elektrolit kaybı oluşur,
bu duruma dehidratasyon
adı verilir.
Dehidratasyon ve
elektrolit bozukluğu,
özellikle yaşlı
hastalarda hayatı tehdit
eder ve hızla
düzeltilmesi gerekir.
Akut gastroenterit
hastaların çoğunda 48-72
saat kadar sürer ve
sonra kendiliğinden
geçer, bu nedenle ağır
olmayan durumlarda
yağsız gıdalar yenilmesi
ve bol sıvı alınmasından
oluşan bir diyet
uygulanması yeterli
olur. Ağır seyreden
olgularda antibiyotik
tedavisi gerekebilir.
Amip (entomoeba
histolytica) adı verilen
tek hücreli parazite
bağlı ishaller de
ülkemizde sık görülür,
bunun farkı, daha çok
kalın barsağı tuttuğu ve
yüzeyel yaralara neden
olduğu için, dışkılama
sık, cıvık ve kanlıdır.
Bir diğer sık görülen
ishal nedeni antibiyotik
kullanımına bağlı oluşan
ishaldir. Ülkemizde
antibiyotik kullanımının
çok fazla ve bazen de
gereksiz olduğu için bu
tür ishaller de sık
görülür. Başlıca nedeni
normal kalın barsak
florasının
antibiyotikler
tarafından bozulması
sonucunda clostridium
difficile adı
verilen bir bakterinin
üreyerek infeksiyona yol
açmasıdır. Antibiyotik
diyarelerinde öncelikle
kullanılmakta olan
antibiyotik hemen
kesilmelidir. Bu şekilde
düzelmeyen olgularda
florayı düzeltici
tedaviler veya
clostridium difficile’i
etkileyen antibiyotikler
verilir
İshal 3 haftayı
geçmişse bir “kronik
diyare” durumu ile karşı
karşıyayız demektir.
Burada nedenler çok
farklılaşır; infeksiyon
etkenleri artık
sözkonusu değildir.
Barsak yüzeyini tutan
çok sayıda hastalık
kronik diyareye yol
açabilir; bunlar
arasında çölyak
hastalığı (tahıllarda
bulunan gluten maddesi
nedeniyle oluşur),
malabsorbsiyon (barsak
emilim yüzeyinin
bozulması), lenfoma gibi
malign hastalıklar
sayılabilir. Ayrıca
kalın barsakta bulunan
villöz adenom denilen
büyük polipler ishale
yol açabilir.