Kliniklerimiz › Kalp Damar Cerrahisi
Ana Sayfa  ›  Kliniklerimiz  ›  Kalp Damar Cerrahisi  ›  Kalp Kapak Ameliyatları

Kalp Kapakları
Kalbin odacıkları arasında ya da kalp odacıkları ile ana damarlar arasında yer alarak kan akışının kalbin pompalama özelliğine göre düzenleyen kapaklardır. Kalpte dört kapak vardır. Oksijenle yüklü temiz kanın vücuda pompalandığı kalbin sol tarafında aort ve mitral kapaklar, kirli kanın akciğere pompalandığı sağ tarafında trikuspid ve pulmoner kapaklar bulunur. Mitral ve trikuspid kapakların lifletleri “korda” adı verilen kirişlerle odacıkların duvarlarına tutunmuştur. Aort ve trikuspid  kapaklar, üç yaprakçıklı, mitral ve pulmoner kapaklar ise iki yaprakçıklıdır.

Cerrahi Kapak Hastalıkları

Dünyada tüm ölümlerin %1-2'sini kalp kapak hastalıkları oluşturmaktadır. Son yıllarda yapay kapak teknolojisindeki hızlı gelişmeler sayesinde kalp kapak ameliyatlarında etkin ve kalıcı cerrahi tedavi olanakları geliştirilmiştir.

Kapakların kan geçişine izin verdiği durumlarda,  bunu  engelleyen  ya da kanı tuttuğu durumlarda yetersizlik oluşturan patolojiler, belli bir aşama sonra cerrahi düzeltme gerektirir. Kapakların etrafındaki anulus dokusunda, kapakçıklarda ya da  kirişlerde oluşabilecek hasarlar kapak  hastalıklarına yol açar.  

Hastalık, tek bir kapakta olabildiği gibi birden çok kapak da aynı anda etkilenmiş olabilir. Bu durumda hastalık genellikle bir kapakta başlar ve daha sonra kalbin çalışma prensipleri gereği diğer kapakları da bozar.  Kalp kapak bozuklarının ana nedenleri; doğuştan gelen bozukluklar, romatizmal ateş, enfeksiyonlar, yaşlılığa bağlı bozulmalar, koroner kalp hastalıkları ve aort anevrizmasıdır. 
Kapak  hastalıkları cerrahi aşamaya geldiklerinde, çoğu kez hem stenoz (darlık) hem de yetmezlik oluşturmuştur. 

Stenoz (darlık): Lifletlerin kalınlaştığı, deforme olduğu ya da birbirine yapıştığı durumlarda kanın yeterli miktarda geçişine engel olan patolojidir. Aynı anda kordalar da etkilenmiş olabilir. Eğer geçen kan miktarı, kritik bir seviyenin altına inerse cerrahi girişim yapmak gerekir.

Yetmezlik: Anuler dokuda genişleme, lifletlerde deformasyon ya da kordalarda uzama sonucunda kapağın kapanması tam olarak gerçekleşemez ve bir miktar kan geriye kaçar. Geriye kaçan kan miktarı, kritik bir seviyeyi aştığında cerrahi girişim gerektirir.

Kapak Hastalıklarında Belirtiler
Nefes darlığı, çarpıntı, ritim bozukluğu, göğüs ağrısı, bayılma, bacaklarda şişlik, kanlı balgam tükürme, sırt üstü yatamama  bir  kalp kapak hastalığı belirtisi olabilir. Bu belirtilerin bir kaçı genellikle aynı anda bulunur. Kalp kapak hastalıklarında belirtilerinin belirginleşmesi, cerrahi karar aşamasında önem taşır.

Tanı Yöntemleri
Yakınmaları nedeni ile bir kardiyologa başvuran hastaya çekilecek ekokardiyografi ve anjiyokardiyografi ile kapak hastalığı anlaşılabilir. Cerrahi gerektirmeyen kapak hastaları, periyodik ekokardiyografik incelemeler ile takip edilirler. Kimi zaman da başka bir kalp hastalığının araştırılması sırasında tesadüfen kapak hastalığı tanısı da konabilir.

Aort Kapak Cerrahisi
Aort kapağı, kalpten çıkan ana atardamar aort ile kalbin sol karıncığı (ventrikül) arasında bulunur. Üç yaprakçıklıdır ve hemen üzerinde kalbi besleyen koroner arterlerin aorttan çıkış delikleri bulunur.

Aort Kapak Darlığı (Stenoz) Nedenleri
Romatizmal Aort Darlığı: En sık aort kapak darlığı nedenidir ve geçirilmiş ve yeterli ve uygun tedavi edilmemiş boğaz enfeksiyonlarından sonra gelişir. 40 yaşına  kadar herhangi  bir belirti vermeyebilir.
Dejeneratif Aort Darlığı: 2. en sık nedendir. Yaşla birlikte giderek bozulan kapak dokusu üzerine kireçlenme eklenmesi ile oluşur. 60’lı yaşlardan sonra belirgin daralma oluşur.

Kalsifik Konjenital Aort Stenozu: Doğumsal olarak anormal çift yaprakçıklı aort kapak üzerine, bozulmuş kalsiyum dengesi nedeni ile ciddi kireçlenme  sonucu kapağın daralmasıdır.

Aort Kapak Yetmezliği Nedenleri
Romatizmal Aort Kapak Yetmezliği: Yaprakçıklarda büzülme ve deformasyona neden  olarak yetmezliğe yol açar.    
Aort Kapağın Miksomatoz Hastalığı: Yaprakçık dokularındaki gevşeme nedeni ile tam kapanamayan aort kapağında görülen yetmezlik biçimidir.
Anuloaortik Ektazi: Aort kapağın hemen üzerinden başlayan aort dokusu ve kapak anulusunda genetik nedenlerle oluşan genişlemedir. Ailesel  geçiş gösteren Marfan Sendromu ve kistik medial nekroz en sık rastlanan nedenlerdir.       
Aort Kapak Endokarditi: Kapak dokusunun  enfeksiyonudur ve yaprakçıklarda deformasyon, delinme ve anulus etrafında abse oluşumu ile kapak yetersizliğine neden olur.
Diğer Nedenler: Aort anevrizmasına  neden olan diğer etkenler, travma sonucu aort kapak lifletlerinde yırtılma gibi nedenler de kapak yetersizliğine yol açabilir.              
                                                                                                        
Aort kapak hastalıklarında kimlere cerrahi girişim yapılır?
Aort darlığında: 
Orta ya da ciddi aort darlığı tanısı konmuş ve belirtileri olanlar için,  
Aort kapağın önü ve arkası arasındaki gradient (basınç farkı) 50 mmHg ve üstünde ise, 
Aort kapak alanı 0.75cm2’den az ise yakınmalar olmasa bile, 
ameliyat zamanı gelmiş demektir. Yakınmaları olmayan, fakat ilerleyici ventrikül genişlemesi bulunan hastalar da cerrahiye aday hastalardır.
Aort yetmezliğinde:
Belirtileri olamayan  ya da minimal belirtileri olan hastalarda sol ventrikül işlev bozukluğu  bulunması cerrahi gerektirir.
Belirtileri başlamış olan hastalarda kardiyolojik ölçümün ciddiyetine göre cerrahiye karar verilir.

Aort Kapak Ameliyatları
Aort kapak cerrahisi uygulanacak hastalarda genellikle replasman (kapağı değiştirme) uygulanır. Çok nadir durumlarda tamir işe yarayabilir. Replasmanda çoğu kez yapay kapaklar kullanılır. Öncelikle deforme ve iş görmeyen yaprakçıklar çıkartılır. Kapak ameliyatlarında mekanik kapak ve biyolojik kapak seçenekleri bulunmaktadır. 15 yaş altı ve 70 yaşın üstü hastalarda, sosyal ya da psişik nedenlerle coumadin kullanamayacak hastalarda, ciddi beyin anevrizması olanlar, gebelik planlayan 40 yaş altı kadınlar ve kronik karaciğer hastalığı bulunan hastalarda biyolojik kapak tercih etmek doğru olur. Fakat yine de son kararı cerrah, hastanın mevcut durumuna göre verecektir. Yine aortun anevrizmatik olduğu durumlarda kompozit greft (yapay damara monte mekanik kapak)  kullanmak zorunlu hale gelebilir.

Mitral Kapak Cerrahisi
Mitral kapak, kalpte sol atrium (kulakçık) ile sol ventrikül (karıncık) arasında  bulunur. İki yaprakçıklıdır ve bu yaprakçıklar ventriküldeki iki papiller adaleye (kas çıkıntısına) “korda” adı verilen bağlarla tutturulmuştur. Anulusun etrafında çok sayıda önemli damar ve ileti yolu geçer.

Mitral Kapak Darlığı (Stenoz) Nedenleri:

 • En sık romatizmal kalp hastalığı nedeniyle oluşur.
 • Ciddi mitral anuler ya da liflet kalsifikasyonu
 • Doğumsal mitral anomaliler
 • Endokardit (kalp  içi enfeksiyon)
 • Sol atrial trombus, sol atriumda tümör
 • Deformasyona yol açan metabolik ve karsinoid sendromlar
 • Geçirilmiş komissurotomi girişimleri
 • Geçirilmiş mitral kapak replasmanı

Mitral Kapak Yetmezliği Nedenleri

 • Mitral kapağın miksomatoz dejenerasyonu
 • Romatizmal kalp hastalığı
 • Enfektif endokardit
 • Mitral anulus kalsifikasyonu
 • İdiyopatik(nedeni belirsiz) korda rüptürü
 • İskemik (koroner yetersizliğe bağlı)
 
Mitral Kapak Hastalıklarında Kimlere Cerrahi Girişim Yapılır?
Mitral Darlığında;
Kapak alanı 1cm²‘den fazla olan ve minimal yakınması bulunan hastalar takip edilir,  istisnai olarak gebelik planlayan kadın hastalar ameliyat edilebilir.
Klinik olarak bulgu veren tüm  mitral darlığı hastaları ameliyata aday hale gelmişlerdir.
Bulgu vermese de kapak alanı 1cm²’den az olan hastalar da ameliyat edilmelidir.
Tanı kondukları  sırada ameliyat endikasyonu bulunan hastalar ameliyat edilmezlerse 5 yıllık yaşam beklentisi ancak %50’dir.

Mitral Yetmezliğinde;
Kalp krizi sonrası papiller adale rüptürü nedeni  ile akut mitral yetmezliği gelişen hastalar hemen ameliyat edilmelidirler.
Yakınmaları belirginleşmemiş hastalar sol ventrikül işlev bozukluğu geliştiği tespit edildiğinde bir koroner anjiyografi çekilerek ameliyata hazırlanmalıdır.
Belirgin yakınmaları olan hastalar sol ventrikül işlevleri ciddi biçimde etkilemeden bir an önce ameliyat edilmelidir.

Mitral Kapak Ameliyatları

Mitral kapak ameliyatları, genel anestezi altında kardiyopulmoner bypass (kalp akciğer makinesi kullanılarak) ile ve kalp durdurularak yapılır. Bu amaçla medyan sternotomi  (göğsü önden açarak) yapılmakla beraber bazı hastalarda sağ torakotomi de (sağ meme altı) yapılabilir. Mitral kapak hastalıklarında mümkünse önce tamir (valvuloplasti) olasılığı değerlendirilir, uygun değilse kapak değiştirilir (replasman).

Mitral Valvuloplasti: Mitral tamir ameliyatları içinde; korda kısaltılması, korda transferi, korda replasmanı, ring anuloplasti, komissurotomi uygulanabilecek prosedürlerdir. Ring  anuloplastide metal bir halka erimez dikiş malzemesi ile kapak anulusuna dikilir. Bu hastaların kısa süre Coumadin kullanması önerilir. Mitral darlığı bulunan bazı hastalarda yapışmış olan liflet(yaprakçık) komşuluğuna (komissur) yapılan girişimle replasmana gerek kalmaksızın düzeltme sağlanabilir (komissurotomi).

Mitral Kapak Replasmanı: Mitral kapak cerrahisi uygulanacak hastaların önemli bir kısmına replasman (değiştirme) gerekir. Aort kapak replasmanında biyolojik kapaklar iyi bir alternatif olsa da bu yapay kapaklar mitral pozisyonda çok daha çabuk deformasyona uğrarlar bu nedenle çok istisnai durumlarda başvurulabilir. Bunun dışında hemen daima mekanik kapaklar replase edilir. Pirolit karbon ve titanyumdan üretilen biliflet mekanik kapaklar en sık tercih edilenlerdir. Replasmanda deforme yaprakçıklar bazen korunmakla beraber genellikle çıkarılır ve mekanik kapak erimez dikiş malzemesi ile anulusa monte edilir.

Trikuspid Kapak Cerrahisi 
Trikuspid kapak, kalbin sağ kulakçığı (atrium) sağ karıncığı (ventrikül) arasında bulunur. Üç yaprakçıklıdır. Sağ ventriküldeki üç adet kas çıkıntısı (papiller adale) kordalar aracılığı ile kapağı destekler. Trikuspid kapağın kendisinden başlayan (primer) hastalıkları nadirdir. Genellikle diğer bir kapak yada kalp hastalığına bağlı olarak sonradan hasar görür.

Trikuspid kapak hastalığının en sık nedenleri; romatizmal kalp hastalığı (romatizmal pankardit), enfektif endokardit, travmatik, dejeneratif, kollajen vaskuler hastalıklar, romatizmal trikuspid kapak hastalığıdır.  Trikuspid kapak yetersizliği ise hemen daima organik bir değişikliğe değil diğer kapak hastalıklarına ikincil olarak gelişir.

Trikuspid kapak hastalığında kimlere cerrahi girişim yapılır?
Mitral kapak  replasmanı uygulanacak hastalarda ciddi trikuspid yetersizliği varsa mitral replasman ile beraber trikuspid ring anuloplasti  gereklidir.

Trikuspid kapakta tek başına yetersizlik var ise ve orta derecede sağ kalp yetersizliği klinik bulguları varsa, ring anuloplasti, ciddi  sağ kalp yetersizliği bulguları varsa, trikuspid kapak replasmanı gerekir.
Enfektif endokardit ve travmatik hasarlarda ciddi sağ kalp yetmezliği bulguları varsa duruma göre replasman  ya da tamir düşünülmelidir.


Trikuspid Kapak Ameliyatları
Mitral kapak ameliyatında ek cerrahi işlem olarak uygulanırken, mitral kapak replasmanında sonra sağ atrium açılarak ve çoğu kez atan kalpte yapılabilen ameliyatlardır. Tek başına trikuspid kapağa yapılacak girişimler ise yine genel anestezi altında median sternotomi ya da sağ torakotomi ile ve kalp-akciğer makinesine bağlanarak yapılır.

Trikuspid Kapak Tamirleri: Metal bir ring ile ya da ring olmaksızın  uygulanan tamir yöntemleridir. Bikuspidizasyon tamiri, DeVega Anuloplasti, Kay Anuloplasti şeklinde 3 farklı tipte uygulanmaktadır.
 
Trikuspid Kapak Replasmanı: Hastanın kendi lifletleri yerinde bırakılarak genellikle mitral pozisyonlarda kullanılan biliflet mekanik bir kapak erimez dikiş malzemeleri ile monte edilir. Çok nadir durumlarda Biyoprotez kapaklar da trikuspid kapak replasmanlarında kullanılmaktadır. Coumadin kapak üzerinde pıhtı oluşumunu engelleyerek kapağın uzun süre işlev görmesini ve oluşacak bu pıhtılardan emboli atmasını engelleyecektir. Mekanik kapak replasmanı uygulanmış hastalar her ay PTZ-INR testi yaptırıp dozu ayarlanarak ömürleri boyunca Coumadin kullanmaları gerekir.